Porcien Circovirus geassocieerd ziektesyndroom (PCVAD)

Porcien Circovirus geassocieerd ziektesyndroom is een multifactorieel ziektecomplex, verantwoordelijk voor het zogenaamde “wasting syndroom” of “wegkwijnziekte”. Het gaat gepaard met sterfte bij biggen vanaf 6 weken leeftijd. De kliniek werd voor het eerst beschreven in het westen van Canada in 1991. Het syndroom is ondertussen uitgegroeid tot een ernstig probleem en een grote zorg in de moderne varkenshouderij in Canada, de Verenigde Staten en Europa.  

Binnen het geassocieerd ziektesyndroom speelt het Porcien circovirus type II (PCV-2) een hoofdrol naast managementfactoren en andere ziektekiemen..

Over Porcien Circovirus geassocieerd ziektesyndroom


Etiologie
Porcien circovirus (PCV) wordt geassocieerd met het wegkwijnsyndroom. Het virus is klein, resistent en bevat een ringvormig enkelstrengig DNA.
Twee serotypes werden geïsoleerd::

  • Type 1waarvan het aandeel in het ziektecomplex onbekend is.
  • Type 2kan worden teruggevonden in laesies en kan worden geïsoleerd in zuivere cultuur uit biggen die tekenen van wegkwijnen vertonen

Er zijn meerdere verschillende stammen (biotypes en genotypes) beschreven.

Pasgeboren biggen die geen colostrum kunnen opnemen en met het PCV-2 worden besmet, ontwikkelen typische wegkwijnletsels. In aanwezigheid van andere virussen zoals het Porcien parvovirus (PPV) of het porcien reproductief en respiratoir syndroom virus (PRRSV) hebben met PCV-2 besmette biggen een grotere kans om typische letsels te ontwikkelen.

Uit bloedanalyses in Europa en Noord Amerika is gebleken dat PCV-2 wijdverspreid is in de varkenspopulatie maar dat tegelijk slechts een klein deel van de seropositieve varkensbedrijven een historie hebben van klinische uitbraken. Het is niet bekend waarom sommige besmettingen klinisch verlopen en andere subklinisch.

Omgevingsfactoren zoals tocht, overbezetting, slechte luchtkwaliteit, menging van verschillende leeftijdscategorieën of andere stressfactoren verergeren de kliniek van de ziekte.

bovenkant van de pagina


Klinische symptomen
Het PCV-geassocieerd ziektecomplex is een ziekte die traag maar zeker voortschrijdt met een hoge sterftegraad bij besmette varkens. Vooral gespeende biggen zijn er gevoelig voor.

Kliniek wordt meestal gezien vanaf 6 tot 8 weken leeftijd:

  • Gespeende biggen verliezen gewicht en vermageren geleidelijk
  • Ruw haarkleed
  • Bleek met soms geelzucht
  • Plotselinge sterfte
  • Vergrote perifere lymfeknopen in de liesstreek zijn vaak zeer prominent zichtbaar
  • Diarree 
  • Ademhalingsstoornissen door interstitiële pneumonie
  • In zeldzame gevallen ongecoördineerde motoriek
piglet with PMWS

Biggen besmet met Porcien Circovirus geassocieerd ziektesyndroom

De sterfte na het spenen kan oplopen tot 6 à 10% en soms zelfs hoger. De mortaliteit bereikt een hoogtepunt bij besmette biggen rond de leeftijd van 9 weken.

Klinische gevallen kunnen blijven voorkomen in een populatie gedurende vele maanden. Gewoonlijk bereiken ze een piek na 6 à 12 maanden en nemen dan geleidelijk af.

bovenkant van de pagina


Diagnose
De meeste varkensbedrijven zijn serologisch positief voor PCV. Hierdoor is de diagnostische waarde van serologie erg klein. Het klinische syndroom (motoriek, bleekheid, ademnood, geelzucht, diarree en sterfte) wijzen in de richting van Porcien Circovirus geassocieerd ziektesyndroom maar bevestiging ervan kan alleen op basis van pathologische bevindingen en het aantonen van het virus in de weefsels. Post-mortem bevindingen geven vaak de noodzakelijke bevestiging.

Macroscopische laesies

  • Een vermagerd, bleek of gelig karkas
  • Zeer sterk vergrootte lymfeknopen en milt. Bij doorsnijden van de lymfeknopen is het snijvlak wit.
  • Gezwollen nieren: ook hier zijn er witte stippen op het snijvlak te zien
  • Rubberachtige gevlekte longen
  • In het maagdarmkanaal komen maagzweren voor ter hoogte van de maagingang. Rond de pancreas kan oedeem worden aangetroffen, de wand van de dunne darm is eerder dun, de inhoud waterig en de blinde darm ontstoken en er is een roodverkleuring van de wand van de blinde darm.
kidney PMWS

Een nier met oedeem en zichtbare witte stippen op het snijvlak

gastric mucosa PMWS

Bloedingen in het slijmvlies van de maag

Microscopische laesies
De diagnose kan worden bevestigd door de aanwezigheid van PCV-2 in histologische letsels in de aangetaste organen. Immunohistochemie wordt gebruikt om PCV in weefsels aan te tonen. Als circovirus kan worden aangetoond, zijn de letsels microscopisch erg karakteristiek en de diagnose specifiek.

bovenkant van de pagina


Behandeling
Behalve ondersteunende behandelingen, de juiste zorgen en antibiotica voor de controle van bacterile infecties is er geen speciale behandeling voor het PCV geassocieerde ziektesyndroom. Met speciale verzorging voor de zieke dieren bestaat de kans dat ze er door komen. Deze aanpak is niet echt mogelijk op grote schaal en aanhoudende hoge mortaliteit gedurende een langere periode is een normaal verschijnsel.

bovenkant van de pagina


Controle

  • All-In/All-Out systemen zijn essentieel voor de controle.
  • PCV is een heel resistent virus dat enkel gevoelig is voor agressieve  ontsmettingsmiddelen.
  • Goed bedrijfsmanagement en omgevingsfactoren zoals ventilatie, temperatuur en vochtigheid zijn essentieel.
  • Vermijd te hoge densiteit en beperk het mengen van varkens met verschillende leeftijden.
  • Vroege herkenning van zieke dieren en de afzondering ervan in de ziekenboeg is belangrijk.
  • Houd dieren van dezelfde leeftijdscategorieën gescheiden in aparte afdelingen en beperk mestvervoer zoveel mogelijk.
  • Gebruik solide scheidingswanden tussen de verschillende loten.
  • Controleer PPV door vaccinatie met een Parvo vaccin en PRRSV door middel van een PRRS-vaccin.
  • Voer alleen fokgelten van bedrijven zonder PCV historie aan en pas alleen kunstmatige inseminatie toe.
  • Gebruik alleen zaad van KI centra waar alle beren vrij zijn van PCV.
  • Wees aandachtig voor virusoverdracht middels materiaal, laarzen en voertuigen.
  • Het gebruik van vaccins kan helpen bij de controle van het PCV geassocieerd ziektesyndroom.

bovenkant van de pagina

Circovirus geassocieerd ziektesyndroom

Circovirusinfectie

Subperitoneale bloeding veroorzaakt door een Circovirusinfectie

 

PCVAD is ondertussen uitgegroeid tot een ernstig probleem en een grote zorg in de moderne varkenshouderij in Europa, de Verenigde Staten en Canada.